๐‘ฌ๐‘ฒ๐‘ฐ๐‘ท๐‘จ ๐‘บ๐‘ด๐‘จ๐‘บ๐‘จ ๐‘ฏ๐‘จ๐‘ณ๐‘จโ€™๐‘ถ ๐‘จ๐‘ป๐‘ฐ๐‘ฝ๐‘ฐ๐‘ซ๐‘จ๐‘ซ๐‘ฌ ๐‘น๐‘ฌ๐‘บ๐‘ป๐‘น๐‘ผ๐‘ป๐‘ผ๐‘น๐‘จ ๐‘ฎ๐‘ด๐‘ญ ๐‘ฐ๐‘ฏ๐‘จ ๐‘บ๐‘ผ๐‘ฒ๐‘ผ ๐‘จ๐‘ฐ๐‘ซ๐‘จ๐‘ฉ๐‘จ๐‘ณ๐‘ฌ๐‘ป๐‘ฌ๐‘ต

  • Posted At : Feb 5, 2026 16:01 pm 1 week ago

Atabae 05/02/2026 โ€“ Diresaun Servisu Municipal Asaun Sosiรกl no Ambiente (SMASA) halaโ€™o atividade restrutura Grupo Manegamentu Fasilidade (GMF) iha Postu Administrativu Atabae, Suku Aidabaleten, Aldeia Aidabaleten Foho.

Atividade neโ€™e realiza atu fรณ oportunidade ba komunidade hodi organiza fila-fali GMF, nuneโ€™e sira bele tau matan rasik ba sistema bee rural iha sira nia suku no aldeia rasik. Restrutura neโ€™e importante atu asegura sistema bee nafatin funsiona ho diโ€™ak no bele fรณ benefรญsiu ba ema hotu-hotu.

Durante atividade, ekipa SMASA fรณ orientasaun kona-ba papel no responsabilidade membru GMF, maneira halo manutensaun simples ba sistema bee, no importรขncia kolaborasaun entre komunidade no autoridade lokal.

Ho atividade neโ€™e, espera katak komunidade iha Suku Aidabaleten bele aumenta sentidu responsabilidade no partisipasaun ativa hodi jere no tau matan ba fasilidade bee rural atu sustentavel no duradouru iha futuru.

Objetivu husi atividade restrutura GMF (Grupo Manegamentu Fasilidade) neโ€™e mak:

  1. Reorganiza no fortalece GMF atu iha estrutura klaru no membru neโ€™ebรฉ ativa.
  2. Hasaโ€™e kapasidade komunidade atu demonstra responsabilidade no tau matan rasik ba sistema bee rural.
  3. Assegura sistema bee nafatin funsiona diโ€™ak liuhosi manutensaun regular no jestaun neโ€™ebรฉ diโ€™ak.
  4. Promove sustentabilidade atu fasilidade bee rural bele uza tempu naruk no fรณ benefรญsiu ba komunidade hotu.
  5. Hasaโ€™e partisipasaun komunidade iha prosesu planeamentu, jestaun no solusaun problema kona-ba bee.

Objetivu prinsipรกl mak atu komunidade iha poder no responsabilidade direta ba sira nia sistema bee rural, la depende deโ€™it ba parte seluk.

Konsumidores (utilizadรณr bee rural) bele halo buat hirak tuir mai atu suporta sistema bee nafatin diโ€™ak:

  1. Selu kontribuisaun mensal tuir regra GMF atu ajuda ba manutensaun no reparasaun.
  2. Tau matan ba instalasaun bee hanesan torneira, tubu no reservatoriu, la estraga ka halo aat.
  3. Fo informasaun lalais ba GMF se haree problema hanesan tubu nakfera, bee la sai, ka vazamentu.
  4. Partisipa iha reuniaun GMF atu fรณ sugestaun no simu informasaun kona-ba jestaun bee.
  5. Labele halo ligasaun ilegal ka uza bee liu husi regra neโ€™ebรฉ iha.
  6. Mantein limpeza iha fatin bee atu prevene kontaminasaun no moras.

Ho partisipasaun ativa husi konsumidores, sistema

Papel Xefe do Suku iha programa restrutura GMF no jestaun sistema bee rural mak importante tebes. Sira bele halo buat hirak tuir mai:

  1. Fasilita no apoia formasaun GMF
    Ajuda organiza reuniaun, konvida komunidade atu partisipa no garante prosesu eleisaun laโ€™o ho transparรฉnsia.
  2. Supervisa no akompanha atividade GMF
    Tau matan ba servisu GMF atu sira halaโ€™o responsabilidade tuir regra no estatutu.
  3. Media konflitu
    Se iha problema entre konsumidores no GMF, Xefe do Suku bele sai mediador atu buka solusaun diโ€™ak.
  4. Mobiliza komunidade
    Enkoraja ema hotu atu selu kontribuisaun, tau matan ba fasilidade no partisipa iha manutensaun.
  5. Koordena ho SMASA no autoridade seluk
    Se iha problema boot neโ€™ebรฉ GMF labele rezolve, Xefe do Suku bele halo komunikasaun ho parte governu atu hetan apoiu.
  6. Garante sustentabilidade programa
    Apoia regra no desizaun neโ€™ebรฉ ajuda sistema bee rural bele funsiona naruk no benefisia komunidade hotu.

Iha resumo, Xefe do Suku mak lideransa lokal neโ€™ebรฉ apoia, akompanha no garante programa neโ€™e laโ€™o ho diโ€™ak iha komunidade.

#Media_SMASA


ยฉ 2026 Bobonaro Municipal Authority