PROGRAMA PRIORIDADE PNDS FOKA BA DESEMVOLVIMENTO INFRAESTRUTURA NO BEM-STAR KOMUNIDADE

  • Post iha : Feb 5, 2026 09:05 am semana 1 liuba

Balibo Febereiro 2026. Programa Nasional Dezenvolvimentu Suku (PNDS) kontinua estabelese programa prioridade sira atu responde ba nesesidade komunidade iha nivel suku no aldeia. Programa ne’e foka liu ba dezenvolvimentu infraestrutura básika no hasa’e kualidade moris povu.

Prioridade sira ne’ebé tama iha planu PNDS inklui reabilitasaun no konstrusaun estrada rurais, ponte ki’ik, sistema bee no saneamentu, konstrusaun no reabilitasaun sala aula, aula merenda eskolar, no infraestrutura seluk ne’ebé konsidera importante husi komunidade.

Implementasaun programa ne’e realiza husi ekipa PNDS hamutuk ho Engenheiro Município, Fasilitador Povu Aldeia (FPA), Estrutura Suku, Lideransa Suku no apoiu husi komunidade lokal. Antes projetu implementa, realiza uluk identifikasaun prioridade, aprovasaun planu, no survey tekniku atu garante projetu tuir padraun no nesesidade real iha terrenu.

Objetivu husi programa prioridade PNDS mak atu hamenus pobreza, hasa’e asesu ba servisu básiku hanesan transporte, edukasaun no saúde, no mos suporta dezenvolvimentu ekonomia lokal iha suku sira.

Ho implementasaun programa ne’e kada tinan tuir planu no orsamentu alokadu, espera katak komunidade bele sente benefísiu direta no infraestrutura ne’ebé harii bele uza iha tempu naruk ba gerasaun sira tuir mai.

Ekipa PNDS   Município Bobonaro, hamutuk ho Fasilitador Povu Aldeia (FPA), Estrutura Suku – PNDS no Lideransa Suku hala’o atividade survey projetu ba planu implementasaun tinan 2026 iha Postu Administrativu Balibo, liu-liu iha Suku Balibo Vila no Suku Sanirin.

Survey ne’e realiza atu hare’e diretamente kondisaun fatin projetu no asegura katak planu ne’ebé propoin atu implementa tuir prioridade no nesesidade komunidade nian.

Ba Suku Balibo Vila, projetu prioridade ne’ebé hetan aprovasaun mak:

  1. Reabilitasaun Estrada Rurais
  2. Konstrusaun Aula Atendementu Merenda Eskolar

Enkuantu iha Suku Sanirin, projetu prioridade mak:

  1. Reabilitasaun Estrada Rurais

Lideransa suku sira hatete katak reabilitasaun estrada rurais importante tebes atu facilita asesu transporte, hasa’e mobilidade komunidade no suporta atividade ekonomia lokal. Nune’e mos, aula atendementu merenda eskolar iha Suku Balibo Vila sei ajuda kria ambiente ne’ebé apropriadu ba distribuisaun han eskolar no suporta nutrisaun labarik sira.

Atividade survey ne’e parte husi prosesu preparasaun antes implementasaun projetu iha tinan 2026, atu garante transparénsia, partisipasaun komunidade no kualidade obra ne’ebé sei hala’o.

Programa Prioridade sira ba PNDS (Programa Nasional Dezenvolvimentu Suku) mak área importante ne’ebé foka ba dezenvolvimentu iha nivel suku, tuir nesesidade no prioridade komunidade nian.

Normalmente, prioridade sira ba PNDS mak hanesan:

  1. Infraestrutura Básika
    • Reabilitasaun no konstrusaun estrada rurais
    • Ponte ki’ik
    • Sistema bee no saneamentu
    • Drenajen no proteksaun rai
  2. Edukasaun
    • Konstrusaun no reabilitasaun sala aula
    • Aula ba merenda eskolar
    • Fasilidade apoio ba eskola
  3. Saúde
    • Postu saúde/Uma saúde
    • Apoiu ba programa saúde komunitária
  4. Ekonomia Lokal
    • Apoiu ba grupu agrikultura, peska no kriasaun animal
    • Infraestrutura suporta produsaun lokal
  5. Ambiente no Redusaun Risku Desastre
    • Muro proteksaun
    • Plantasaun ai-horis
    • Sistema kontrolu bee halai

Objetivu boot husi prioridade PNDS mak atu hasa’e moris komunidade iha suku, hamenus pobreza, no kria infraestrutura ne’ebé bele uza iha tempu naruk.


© 2026 Autoridade Municipio Bobonaro