๐ซ๐ฐฬ๐ณ๐ฐ, 28 ๐จ๐๐๐๐๐ 2026, Sua Exelรฉnsia Prezidente Autoridade Munisรญpiu Bobonaro Sr. Paulo Moniz Maia, Lic.Dir partisipa iha atividade Simpรณziu Timor-Leste OceanX: Siรฉnsia ba Futuru Azรบl, neโebรฉ realiza iha Sentru Konvensaun Dรญli, ho tema โFrom Science to Action: Applying the OceanX Timor-Leste 2025 Mission Findingsโ.
Atividade refere iha kolaborasaun ka parseiru entre Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmรฃo ho OceanX. Simpรณziu refere partisipa husi Membru Governu relevante sira, reprezentante parseiru lokรกl no internasionรกl hodi haforsa kooperasaun iha รกrea siรฉnsia Tasi nian no hasaโe dezenvolvimentu no sustentabilidade ekonรณmia azรบl iha Timor-Leste.
Sua Exelรฉnsia Primeiru-Ministru (PM) Kay Rala Xanana Gusmรฃo afirma katak Timor-Leste tenke transforma rezultadu investigasaun sientรญfika kona-bรก tasi no oseanu sai asaun konkretu hodi proteje ambiente no dezenvolve Ekonomia Azรบl neโebรฉ sustentรกvel.
Sua Exelรฉnsia Primeiru-Ministru hateten Timor-Leste iha potensiรกl mariรฑu boโot tanba nia lokalizasaun iha Triรขngulu Korรกl, ho biodiversidade mariรฑa neโebรฉ riku. Maibรฉ, potensiรกl neโe mรณs lori responsabilidade atu proteje tasi hosi ameasa hanesan mudansa klimรกtika, poluisaun no peska ilegรกl.
Tuir Sua Exelรฉnsia Primeiru-Ministru, dadus hosi Misaun OceanX Timor-Leste 2025 importante atu apoia Governu iha implementasaun polรญtika Ekonomia Azรบl, inklui peska no akuakultura sustentรกvel, turizmu marรญtimu, konservasaun, enรฉrjia renovรกvel no kriasaun empregu bรก povu.
โ๐๐๐ณ๐๐ง๐ฏ๐จ๐ฅ๐ฏ๐ข๐ฆ๐๐ง๐ญ๐ฎ ๐๐ค๐จ๐ง๐จฬ๐ฆ๐ข๐ค๐ฎ ๐ง๐จ ๐ฉ๐ซ๐จ๐ญ๐๐ฌ๐๐ฎ๐ง ๐๐ฆ๐๐ข๐๐ง๐ญ๐ฬ๐ฅ ๐ญ๐๐ง๐ค๐ ๐ซ๐๐๐จ๐ซ๐ฌ๐ ๐ฆ๐๐ฅ๐ฎ, ๐ฅ๐ข๐ฎ๐ก๐จ๐ฌ๐ข ๐ค๐จ๐จ๐ฉ๐๐ซ๐๐ฌ๐๐ฎ๐ง ๐๐ง๐ญ๐ซ๐ ๐๐จ๐ฏ๐๐ซ๐ง๐ฎ, ๐๐๐๐๐ง๐, ๐ฌ๐ข๐๐ง๐ญ๐ข๐ฌ๐ญ๐๐ฌ, ๐ฎ๐ง๐ข๐ฏ๐๐ซ๐ฌ๐ข๐๐๐๐, ๐ฌ๐จ๐ฌ๐ข๐๐๐๐๐ ๐ฌ๐ข๐ฏ๐ขฬ๐ฅ, ๐ฌ๐๐ญ๐จฬ๐ซ ๐ฉ๐ซ๐ข๐ฏ๐๐๐ฎ ๐ง๐จ ๐ค๐จ๐ฆ๐ฎ๐ง๐ข๐๐๐๐,โXefe Governu hateten.
Iha okaziaun hanesan, Diretora Ezekutiva Gabinete Fronteira Rai no Marรญtima, atuรกl Xefe Gabinete Primeiru-Ministru, Elizabeth Exposto, afirma katak rezultadu peskiza no deskobrimentu hosi Misaun OceanX 2025 sei sai baze importante atu hametin koรฑesimentu kona-bรก tasi no biodiversidade, no apoia implementasaun Polรญtika Ekonomia Azรบl Timor-Leste.
Elizabeth hateten, Governu tau ona tasi nuโudรกr parte importante hosi ajenda dezenvolvimentu sustentรกvel nasaun nian, inklui esforsu atu afirma direitu soberania marรญtima.
Tanba neโe peskiza sientรญfika, edukasaun no komunikasaun sai nuโudรกr xave prinsipรกl iha Polรญtika Ekonomia Azรบl, tanba fornese koรฑesimentu no konsiรฉnsia atu suporta protesaun, konservasaun no uzu sustentรกvel bรก rekursu tasi nian.
โ๐๐๐๐ฎ๐ฌ ๐๐จ๐ฎ๐ง ๐ค๐จ๐ง๐-๐๐ฬ ๐ฆ๐๐ฉ๐๐๐ฆ๐๐ง๐ญ๐ฎ ๐ญ๐๐ฌ๐ข, ๐๐ข๐จ๐๐ข๐ฏ๐๐ซ๐ฌ๐ข๐๐๐๐ ๐ง๐จ ๐๐ค๐จ๐ฌ๐ข๐ฌ๐ญ๐๐ฆ๐ ๐ก๐จ๐ฌ๐ข ๐๐๐๐๐ง๐ ๐ฌ๐๐ข ๐๐ฃ๐ฎ๐๐ ๐๐จ๐ฏ๐๐ซ๐ง๐ฎ ๐ข๐๐๐ง๐ญ๐ข๐๐ข๐ค๐ ๐๐๐ฅ๐๐ง ๐๐ขโ๐๐ค ๐ฅ๐ข๐ฎ ๐๐ญ๐ฎ ๐ฉ๐ซ๐จ๐ญ๐๐ฃ๐ ๐ง๐จ ๐ฃ๐๐ซ๐ ๐ซ๐๐ค๐ฎ๐ซ๐ฌ๐ฎ ๐ฆ๐๐ซ๐ข๐งฬ๐ฎ, ๐ข๐ง๐ค๐ฅ๐ฎ๐ข ๐ฅ๐ข๐ฎ๐ก๐จ๐ฌ๐ข ๐ฉ๐ฅ๐๐ง๐๐๐ฆ๐๐ง๐ญ๐ฎ ๐๐ฌ๐ฉ๐๐ฌ๐ฎ ๐ฆ๐๐ซ๐ขฬ๐ญ๐ข๐ฆ๐ฎ, ๐ฬ๐ซ๐๐ ๐ฉ๐ซ๐จ๐ญ๐๐ฃ๐ข๐๐ ๐ญ๐๐ฌ๐ข ๐ง๐ข๐๐ง ๐ง๐จ ๐๐ฏ๐๐ฅ๐ข๐๐ฌ๐๐ฎ๐ง ๐ข๐ฆ๐ฉ๐๐ค๐ญ๐ฎ ๐๐ฆ๐๐ข๐๐ง๐ญ๐ฬ๐ฅ,:Elizabeth Exposto hateten.
Ekonรณmia Azรบl mรณs tenke kria indรบstria foun, empregu no oportunidade investimentu ba povu, liuhusi setรณr hanesan peska, akuakultura, turizmu mariรฑu, transporte marรญtimu, konstrusaun rรณ no produsaun masin.
Pieribone konsidera Universidade Nasionรกl Timor Lorosaโe (UNTL) iha papรฉl importante atu liga rezultadu misaun ho ensinu, peskiza estudante no dezenvolvimentu kapasidade sientรญfika nasionรกl, inklui liuhosi asesu bรก dadus no ekipamentu, envolvimentu iha anรกlize no publikasaun sientรญfika.
Misaun OceanX Timor-Leste 2025 halaโo peskiza kona-bรก ambiente tasi, inklui mapeamentu tasi-okos, observasaun biodiversidade, halibur espรฉsime no dadus oioin kona-bรก ekosistema mariรฑu.
Rezultadu sira-neโe sei kontribui bรก hametin baze sientรญfika atu apoia foti desizaun nasionรกl kona-bรก konservasaun biodiversidade no ahu-ruin korรกl, jestaun peska, ordenamentu espasu marรญtimu, Parke Nasionรกl Ataรบro no dezenvolvimentu Ekonomia Azรบl.
Ekonรณmia Azรบl involve รกrea barak, maibรฉ desizaun sira tenke konsidera evidรฉnsia sientรญfika, nesesidade komunidade, prioridade ekonรณmika no rekursu pรบbliku neโebรฉ limitadu.
Simpรณziu neโe organiza hosi Governu Timor-Leste liuhosi Gabinete Fronteira Terrestre no Marรญtima (MBO) hamutuk ho OceanX, ho objetivu atu transforma koรฑesimentu sientรญfiku hosi Misaun OceanX Timor-Leste 2025 sai asaun prรกtika bรก protesaun ambiente, dezenvolvimentu sustentรกvel no fortalese Ekonรณmia Azรบl Timor-Leste.
#Remata
#Media PAM Bobonaro








